Klinik Dayanak ve Metodoloji

HemaLens'te kullanılan klinik kombinasyonlar, açıklanabilir kural setleri ve uluslararası referans kaynaklar temel alınarak oluşturulmuştur. Bu sayfa, sistemin laboratuvar verisini nasıl değerlendirdiğini, hangi klinik mantığa dayandığını ve çıktıları nasıl ürettiğini özetlemektedir.

Önemli Not HemaLens tanı koymaz ve tedavi önermez. Bu sayfada yer alan kaynaklar, sistemin klinik değerlendirme mantığını oluşturan referans çerçeveyi açıklamak amacıyla sunulmaktadır. Sistem çıktıları klinik doğrulamanın yerine geçmez; nihai klinik karar tamamen hekime aittir.

Sistem Nasıl Çalışır

Parametre Değerlendirme

33 laboratuvar parametresi, uluslararası kılavuzlarda tanımlanmış eşik değerlerine göre sınıflandırılır. Her eşik, belirli bir kaynağa kadar izlenebilir şekilde tanımlıdır.

Kombinasyon Analizi

Tek başına normal görünen bazı parametreler, birlikte değerlendirildiğinde farklı bir klinik tabloya işaret edebilir. Literatürde tanımlanmış 23 kombinasyon eş zamanlı değerlendirilir.

Trend Analizi

Aynı hastanın önceki ölçümleriyle karşılaştırma yapılarak zaman içindeki değişimler görünür hale getirilir. Tanımlı eşiklerin üzerindeki değişimler işaretlenir.

Açıklanabilir Çıktı

Her çıktı; değerlendirilen parametreleri, ilgili kombinasyon mantığını ve referans çerçeveyi açıkça gösterir. Kara kutu değil; denetlenebilir ve sorgulanabilir bir yapıdadır.

Kaynak Türleri

Hematoloji KılavuzlarıWHO, BSH, ASH — anemi, demir eksikliği, trombositopeni

İnflamasyon ReferanslarıAHA/CDC, BRINDA — CRP, ferritin-inflamasyon ilişkisi

Endokrin KılavuzlarEndocrine Society, ATA/AACE — Vitamin D, tiroid

Böbrek KılavuzlarıKDIGO — kronik böbrek hastalığı anemisi

KoagülasyonISTH — DIC skorlama sistemi

Referans KitaplarHarrison's, Williams Hematology, Wintrobe's

Hakemli DergilerNEJM, Lancet, Blood, Br J Haematol

Klinik PratikUzman görüşü ile desteklenen açıklanabilir kural setleri

Klinik Kombinasyonlar

HemaLens, klinik literatürde tanımlanmış 23 açıklanabilir kombinasyonu eş zamanlı değerlendirir. Aşağıda her kategori, ilgili kombinasyonlar ve temel kaynaklar yer almaktadır.

Demir Metabolizması (9 kombinasyon)

Klasik Demir Eksikliği Anemisi

MCV↓ + RDW↑ + Ferritin↓ + HGB↓

Yüksek

Subklinik Demir Eksikliği

MCV sınırda + RDW↑ + Ferritin 10-29 + HGB normal

Orta

İnflamasyon Altında Maskeli Eksiklik

MCV↓ + RDW↑ + Ferritin 30-50 + CRP↑

Yüksek

Fonksiyonel Demir Eksikliği / Kronik Hastalık

HGB↓ + Ferritin normal/↑ + CRP↑

Yüksek

Anemi Öncesi Depo Azalması

HGB normal + MCV↓ + Ferritin↓

Orta

Miks Anemi

MCV normal + RDW↑

Orta

Erken Dönem Anemi

HGB sınırda + MCV sınırda + RDW sınırda + Ferritin düşük-normal

Orta

Dimorfik Anemi (Çift Eksiklik)

MCV normal + RDW≥18 + Ferritin↓ + B12↓ veya Folat↓

Yüksek

Talasemi Trait vs IDA (Mentzer İndeksi)

MCV/RBC oranı + RDW

Yüksek

WHO. Serum ferritin concentrations. Geneva: WHO; 2020. ISBN: 9789240000124
Camaschella C. N Engl J Med. 2015;372(19):1832-1843. DOI: 10.1056/NEJMra1401038
Mentzer WC. Lancet. 1973;1(7808):882
Namaste SM, et al. BRINDA. Am J Clin Nutr. 2017;106(Suppl 1). DOI: 10.3945/ajcn.116.141762

Enfeksiyon ve İnflamasyon (4 kombinasyon)

Bakteriyel Enfeksiyon Kombinasyonu

WBC↑ + NEU baskın + CRP↑

Yüksek

Viral Enfeksiyon / Lenfoproliferatif

WBC normal/↓ + LYM↑

Orta

Pansitopeni

HGB↓ + WBC↓ + PLT↓

Yüksek

Nötropenik Enfeksiyon Riski

NEU↓ + CRP↑

Yüksek

Pearson TA, et al. Circulation. 2003;107(3):499-511. DOI: 10.1161/01.CIR.0000052939.59093.45
Neunert C, et al. Blood Adv. 2019;3(23):3829-3866. DOI: 10.1182/bloodadvances.2019000966

Trombositoz, Tiroid, Makrositoz ve Eritrositoz (5 kombinasyon)

Reaktif Trombositoz

PLT↑ + CRP↑

Yüksek

Klonal Trombositoz Şüphesi

PLT↑↑ + CRP normal

Yüksek

Hipotiroidi-Anemi İlişkisi

TSH↑ + HGB↓ veya MCV↑

Orta

Polisitemia Vera Şüphesi

HGB↑ + HCT↑ ± WBC↑ ± PLT↑ (WHO 2016)

Yüksek

Megaloblastik Anemi

MCV>110 + B12↓ veya Folat↓

Yüksek

Harrison CN, et al. N Engl J Med. 2005;353(1):33-45
Green R, Datta Mitra A. Med Clin North Am. 2017;101(1):169-193
Garber JR, et al. Thyroid. 2012;22(12):1200-1235. DOI: 10.1089/thy.2012.0205

Böbrek, Karaciğer ve Koagülasyon (5 kombinasyon)

Kronik Böbrek Hastalığı Anemisi

GFR↓ + HGB↓

Yüksek

Hemolitik Anemi Triadı

LDH↑ + Bilirubin↑ + HGB↓

Yüksek

Karaciğer + Trombositopeni

ALT/AST↑ + PLT↓

Yüksek

DIC Erken Uyarı

PLT↓ + INR↑

Yüksek

De Ritis Oranı + Anemi

AST/ALT>2 + HGB↓

Orta

KDIGO. Kidney Int Suppl. 2012;2(4):279-335
Dhaliwal G, et al. Am Fam Physician. 2004;69(11):2599-2606
Gonzalez-Casas R, et al. World J Gastroenterol. 2009;15(37):4653-4660
Taylor FB, et al. Thromb Haemost. 2001;86(5):1327-1330 (ISTH DIC)
Botros M, Sikaris KA. Clin Biochem Rev. 2013;34(3):117-130

Parametre Eşik Değerleri ve Kaynakları

Hemoglobin

Kadın <12, Erkek <13 g/dL = anemi

WHO 2011/2024

Ferritin

Sağlıklı erişkin <15 µg/L = eksiklik. İnflamasyon varken <70

WHO 2020

Vitamin B12

<148 pmol/L (≈200 pg/mL) = eksiklik olası

BSH 2014

CRP

<3 düşük risk, >5 inflamasyon (BRINDA), >10 akut faz

AHA/CDC 2003

TSH

0.4-4.12 normal, >10 tedavi önerilir

ATA/AACE 2012

GFR

<60 = kronik böbrek hastalığı evre 3+

KDIGO 2012

Mentzer İndeksi

MCV/RBC: <13 talasemi, >13 IDA

Mentzer 1973

Şeffaflık Taahhüdü HemaLens açıklanabilir bir sistemdir. Her çıktı; değerlendirilen parametreleri, ilgili kombinasyon mantığını, kullanılan referans çerçeveyi ve klinik olarak neyle ilişkili olabileceğini açıkça gösterir. Sistem kara kutu değildir; her kural denetlenebilir ve sorgulanabilir durumdadır.